Het periodiseren van H.I.I.T. in het amateur- en profvoetbal

In de komende blogs zullen we diverse fragmenten uit de nieuwe online cursus Voetbalfit met H.I.I.T. met je delen. In onderstaande video gaat Daan Ganzinga – Performance Coach bij het 1e elftal van Cambuur Leeuwarden- dieper in op het periodiseren van H.I.I.T. in het amateur- en profvoetbal.

High Intensity Interval Training (H.I.I.T.) wordt steeds vaker ingezet om spelers fitter, sneller en belastbaarder te maken. Maar minstens zo belangrijk als de keuze voor een bepaalde trainingsvorm, is de vraag wanneer je deze binnen de trainingsweek aanbiedt. Want hoe zorg je ervoor dat spelers zich optimaal ontwikkelen, zonder vermoeid aan de aftrap te verschijnen?

In de online cursus Voetbalfit met H.I.I.T. gaat Daan Ganzinga dieper in op de praktische toepassing van H.I.I.T. binnen zowel het prof- als amateurvoetbal. Daarbij staat één vraag centraal: hoe richt je de trainingsweek in rondom de wedstrijd?

De wedstrijd als vertrekpunt

Binnen het profvoetbal wordt de periodisering grotendeels bepaald door de wedstrijdkalender. Of er nu één of meerdere wedstrijden per week worden gespeeld, herstel, fysieke ontwikkeling en wedstrijdvoorbereiding moeten voortdurend met elkaar in balans worden gebracht.

Hoewel verschillende clubs hun eigen periodiseringsvisie hanteren, komen een aantal principes regelmatig terug. Zo worden de grootste trainingsprikkels vaak verder van de wedstrijd aangeboden, terwijl de laatste dagen voor een wedstrijd meer in het teken staan van snelheid, tactische voorbereiding en het beperken van vermoeidheid.

Het doel is niet om spelers gedurende de hele week maximaal te belasten, maar om de juiste prikkels op het juiste moment aan te bieden. Naarmate de wedstrijd dichterbij komt, verschuift de focus steeds meer van fysieke belasting naar frisheid en wedstrijdscherpte.

Verschillende trainingsvormen binnen één week

Om spelers optimaal voor te bereiden op de wedstrijd worden verschillende trainingsvormen gecombineerd. Denk hierbij aan:

• Game Based HIIT en partijvormen;
• Positional drills;
• Korte intervaltrainingen;
• Repeated Sprint Training (RSA);
• Intermittent sprinting;
• High-Speed Running oefeningen.

Vooral op de dagen met de hoogste trainingsbelasting worden intensieve spelvormen en fysieke trainingsprikkels gecombineerd. Naarmate de wedstrijd nadert, verschuift de nadruk meer naar snelheid, tactiek en tapering.

Tijdens de in-season periode wordt bovendien regelmatig gekozen voor kortere intervalvormen en sprinttrainingen. Deze trainingsvormen leveren een effectieve fysieke prikkel op, zonder dat de vermoeidheid onnodig oploopt. Ook kunnen aanvullende trainingen worden ingezet voor spelers die minder speelminuten hebben gemaakt, zodat hun belastbaarheid behouden blijft.

En hoe zit dat binnen het amateurvoetbal?

Hoewel de uitgangspunten hetzelfde zijn, verschilt de praktische invulling binnen het amateurvoetbal vaak aanzienlijk. Veel amateurteams trainen twee keer per week en hebben daardoor minder mogelijkheden om belasting te spreiden.

Juist daarom is het belangrijk om de beschikbare trainingsmomenten efficiënt te benutten. Een veelgebruikte opbouw bestaat uit één zwaardere trainingsdag verder van de wedstrijd en één lichtere trainingsdag dichter bij de wedstrijddag.

Op de zwaarste trainingsdag kunnen bijvoorbeeld intensieve partijvormen, repeated sprint training of conditionele trainingsvormen worden ingezet. De tweede training staat vervolgens meer in het teken van snelheid, tactische voorbereiding en het creëren van frisheid richting de wedstrijd.

Hoewel er minder trainingsmomenten zijn dan binnen het profvoetbal, betekent dit niet dat spelers zich fysiek minder kunnen ontwikkelen. Juist door slim te plannen en bewuste keuzes te maken, kan met twee trainingen per week al veel winst worden behaald.

Niet harder, maar slimmer trainen

Een belangrijke boodschap uit de video is dat consistentie belangrijker is dan incidenteel extreem zwaar trainen. Spelers ontwikkelen zich niet door af en toe een hele zware trainingsweek af te werken, maar juist door over langere tijd een stabiele trainingsbelasting aan te bieden.

Door de externe belasting gelijkmatig over meerdere weken te verdelen ontstaat een stabielere fysieke ontwikkeling en neemt het risico op overbelasting af. Daarbij is het belangrijk om niet alleen naar de training van vandaag te kijken, maar ook naar de belasting van de afgelopen weken en de belasting die nog gaat komen.

Trainingsopbouw draait dus niet alleen om het creëren van vermoeidheid, maar vooral om het doseren van de juiste prikkels.

Meer mogelijkheden dan je denkt

Juist binnen het amateurvoetbal ontstaan vaak kansen doordat spelers meerdere rustdagen hebben tussen trainingen en wedstrijden. Hierdoor is er meer flexibiliteit om verschillende trainingsvormen met elkaar te combineren.

Denk bijvoorbeeld aan:

• sprinttraining;
• intervaltraining;
• high-speed running;
• Game Based HIIT;
• partijvormen.

Door slim te variëren in belasting, intensiteit en trainingsvormen kunnen spelers hun fysieke kwaliteiten onderhouden én verder ontwikkelen, zonder onnodige vermoeidheid op te bouwen richting de wedstrijd.

Daarnaast bieden compensatietrainingen mogelijkheden om spelers met minder speelminuten extra te prikkelen. Hierdoor blijven ook deze spelers belastbaar en klaar om in te stappen wanneer dat nodig is.

De wedstrijd bepaalt de trainingsweek

Uiteindelijk moet de planning van H.I.I.T. altijd aansluiten bij de wedstrijdkalender, het niveau van de spelers en het aantal beschikbare trainingsmomenten. Er bestaat geen standaard weekplanning die voor ieder team werkt.

De kunst zit hem in het vinden van de juiste balans tussen belasting en herstel. Want spelers worden niet alleen beter van trainen, maar vooral van de juiste training op het juiste moment.

En juist daarin ligt de kracht van een doordachte periodisering. Door bewust te variëren in intensiteit, trainingsvormen en timing kunnen trainers en performance coaches ervoor zorgen dat spelers niet alleen fitter worden, maar ook week in week uit optimaal kunnen presteren.