“Het mentale aspect wordt nog te weinig bewust getraind”
| Auteur: | Ivo Spanjersberg |
| Datum: | 19-05-2026 |
| Categorie: | Interview |
| Onderwerp: | Prestatiepsychologie |
In gesprek met sportpsycholoog en docent Ivo Spanjersberg over prestatiepsychologie, coaching en de verbindende kracht van voetbal.
Wat maakt dat sommige sporters onder druk juist beter gaan presteren, terwijl anderen blokkeren? En welke invloed heb jij als trainer of coach eigenlijk op dat mentale proces? Volgens Ivo Spanjersberg is die invloed groter dan veel coaches denken. Ivo is sport- en prestatiepsycholoog en eigenaar van FundaMental. Daarnaast werkt hij als expert prestatiegedrag voor TeamNL op Papendal en begeleidde hij diverse olympische en paralympische zomer- en wintersporters.
Binnen het schaatsen en tennis werkte hij jarenlang voor de nationale bond, waar hij coaches, jeugdsporters én hun ouders begeleidde. Voor JES Soccer Performance is Ivo docent van de opleiding Prestatiepsychologie in Nijmegen én één van de gastsprekers tijdens de JES Soccer Performance Day 2026.
Het mentale aspect wordt nog te weinig bewust getraind
Wanneer Ivo sporters vraagt wat uiteindelijk de doorslag geeft in prestaties — het fysieke, technische, tactische of mentale aspect, krijgt hij opvallend vaak hetzelfde antwoord.“90% zegt: het mentale aspect. Vraag ik vervolgens: ‘Oké, en hoe vaak train je daar dan bewust op?’ dan blijft het vaak stil.” Juist daar ligt volgens hem een enorme kans voor trainers en coaches.
“Als trainer heb je misschien wel de grootste invloed op de mentale ontwikkeling van je sporters, simpelweg omdat je dagelijks met hen werkt. Toch wordt ‘het mentale’ vaak gezien als iets vaags of ingewikkelds. Terwijl je daar juist heel praktisch mee kunt werken.”
Binnen de opleiding Prestatiepsychologie leren wij cursisten, hoe zij sporters mentaal sterker, veerkrachtiger en zelfsturender kunnen maken. Onderwerpen als spanningsregulatie, gedachten en overtuigingen, communicatie en visualisatie worden daarbij direct gekoppeld aan de dagelijkse praktijk van trainers en coaches.
“Van middenvelder tot bassist”
Wanneer we Ivo vragen naar zijn grootste passie, begint hij niet direct over sport of psychologie, maar over muziek.
“Ik ben muzikant en houd ervan om samen te spelen met andere muzikanten. Als bassist is het mijn rol om de verbinding te vormen tussen ritme, melodie en zang. Dat doet me denken aan vroeger, toen mijn knie nog naar behoren functioneerde en ik als middenvelder de schakel was tussen verdediging en aanval.”
Volgens Ivo draait het daarin eigenlijk om hetzelfde als binnen coaching en sportpsychologie: verbinding, afstemming en samenwerken.
“Optreden voelt voor mij als een soort wedstrijd: als het lekker gaat en het publiek losgaat, voelt dat als winnen. En daarna is het heerlijk om na afloop met je teamgenoten na te genieten met een biertje.”
“Dit is gewoon mijn werk”
Wat voor hem de allermooiste ervaring is als sportpsycholoog?
“Ik geniet er vooral van om te zien hoe sporters groeien in zelfkennis en steeds beter leren zichzelf aan te sturen. Soms gebeurt dat in de gesprekskamer, soms tijdens een wedstrijd of op trainingskamp.”
Eén moment is hem in het bijzonder bijgebleven.
“Tijdens de begeleiding van het NOC*NSF-snowboardteam stond ik weleens op mijn snowboard, keek ik uit over de witte bergen en dacht ik met een grote glimlach: dit is gewoon mijn werk.”
“Nieuwsgierigheid boven aannames”
Tot slot vragen we Ivo welke belangrijkste tip hij wil meegeven aan (toekomstige) cursisten.
Zijn antwoord draait niet om theorie, maar juist om praktijkervaring en oprechte interesse in mensen.
“Tijdens mijn studie psychologie heb ik in mijn bijbaan als taxichauffeur eindeloos kunnen oefenen met gesprekstechnieken. Dat leer je niet uit studieboeken, maar vooral door te doen en te blijven oefenen.”
Daarbij noemt hij nieuwsgierigheid misschien wel de belangrijkste eigenschap van een goede coach.
“In mijn ogen is nieuwsgierigheid de belangrijkste vaardigheid om een ander echt te kunnen begrijpen. Laat je aannames los, wees oprecht nieuwsgierig en ga op onderzoek uit door vragen te stellen — met als enige doel de ander beter te begrijpen.”
Football is Life
Die verbindende kracht van sport sluit ook naadloos aan bij Football is Life, een initiatief waar Ivo nauw bij betrokken is.
“Elk jaar gaan we naar Afrika en elke keer nemen we één ding mee: een zak voetballen. Wat er dan gebeurt, is magisch. Binnen no-time sta je midden tussen honderden mensen — kinderen, ouders en jongeren, allemaal op een veld dat eigenlijk geen veld mag heten. Ze lachen, ze spelen, ze genieten. En dan voel je het echt: de verbindende kracht van voetbal.”
Met Football is Life wordt voetbal ingezet als middel om communities te bouwen, mensen te verbinden en perspectief te creëren. Samen met lokaal gewortelde organisaties ondersteunt de stichting projecten rondom sport, educatie, gezondheid en persoonlijke ontwikkeling.
Wij geloven dat voetbal levens kan veranderen. Daarom gaat een deel van de opbrengsten van de JES Soccer Performance Day 2026 naar Football is Life – Pass It On. Dit initiatief zet zich in om via voetbal kansen te creëren voor jongeren over de hele wereld.
JES Soccer Performance Day 2026
Tijdens de JES Soccer Performance Day 2026 verzorgt Ivo Spanjersberg de workshop Prestatiepsychologie – de mentale gereedschapskist voor elke coach.
Wat maakt dat sommige sporters onder druk excelleren, terwijl anderen blokkeren? En welke invloed heb jij als coach op dat mentale proces?
In deze interactieve workshop neemt Ivo je mee in de praktijk van de sportpsychologie. Je krijgt inzicht in mentale processen die een rol spelen bij presteren onder druk en leert hoe je als coach sporters mentaal sterker, veerkrachtiger en zelfsturender kunt maken.
Aan de hand van praktijkvoorbeelden en direct toepasbare oefeningen komen onderwerpen aan bod zoals spanningsregulatie, gedachten en overtuigingen en visualisatie als trainingsinstrument.
Na afloop beschik je over praktische tools die je direct kunt toepassen in trainingen, wedstrijden en coachgesprekken.
Ben jij ook op zoek naar een rol als mental coach in de sport?
Op woensdag 16 september start een nieuwe 5 daagse opleiding Prestatiepsychologie in Nijmegen. Deze door de KNVB geaccrediteerde opleiding helpt trainers en coaches met verdiepende kennis en praktische tools om het beste uit zichzelf te halen en sporters en trainers effectief te begeleiden in hun ontwikkeling en prestaties.
Daarnaast vormt de opleiding een sterke basis voor iedereen die zich wil ontwikkelen tot “mental coach” binnen de sport.
Wil jij meer weten over het vak als Mental Coach en de opleiding Prestatiepsychologie? Meld je dan gratis aan voor de online Q&A Prestatiespsychologie met Paul van Zwam op woensdag 27 mei ’26 20.00-20.45.
Ben jij op zoek naar inspiratie en wil je in contact komen met (gast)docenten van deze opleiding? Meld je dan (ook) aan voor de JES Soccer Performance Day 2026 op zondag 23 augustus 2026 in Zwolle.
Artikel delen:
Ook interessant
Langs deze weg willen we alle deelnemers, sprekers, partners en vrijwiligers bedanken die een bijdrage hebben geleverd aan de JES Soccer Performance Day 2026. Bovendien hebben we een heel mooi bedrag opgehaald voor Football is Life! In deze blog een impressie van de dag en een link naar diverse presentaties.
Vanwege de vele enthousiaste reacties hebben we de JES Soccer Performance Day 2027 direct ingepland en de voorinschrijving geopend.
Een groot deel van de opbrengsten van de JES Soccer Performance Day 2026 zal worden gedoneerd aan Football is Life. Daarnaast zullen wij tijdens deze dag een loterij verzorgen met hele mooie prijzen, die beschikbaar worden gesteld door de diverse sponsoren en JES Soccer performance.
Van voetbalmoeder tot mental coach: cursist van de opleiding Prestatiepsychologie Petra Luis, neemt je in dit interview mee in haar passie voor mentale begeleiding binnen het voetbal en vertelt waarom mentale weerbaarheid volgens haar het verschil maakt voor sporters en teams.
